Tối hôm trước, ngồi xem một chương trình truyền hình, tôi cũng như nhiều người đã rất xúc động khi thấy những hình ảnh về nỗ lực của bộ đội biên phòng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh biên giới, góp phần ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế xã hội cho đồng bào vùng biên cương. Trong đó có tộc người Đan Lai ở Nghệ An và tộc người La Hủ ở Mường Tè, Lai Châu - hai tộc người đặc biệt khó khăn cần được giúp đỡ.

Tôi bỗng nhớ lại buổi tối mùa đông rét mướt đầu năm 2010 vừa qua tại Đồn biên phòng 311 Ka Lăng (Mường Tè, Lai Châu). Các anh bộ đội biên phòng vừa trở về sau hơn 2 tháng tăng cường giúp bà con người La Hủ ở bản Nà Xi dựng nhà để ổn định cuộc sống. Thượng úy Tô Văn Cường, Chính trị viên phó Đồn biên phòng 311, tâm sự: Cả xã Ka Lăng cơ bản chỉ có hai dân tộc sinh sống là người Hà Nhì và người La Hủ. Thực tế, người Hà Nhì có đời sống khá hơn do có nhận thức tốt hơn, biết định canh định cư làm lúa nước, tăng gia sản xuất. Còn đồng bào La Hủ cuộc sống vô cùng khó khăn vì nếp nghĩ, cách làm vẫn vô cùng lạc hậu. Bộ đội biên phòng đi vào tới bản Nà Xi mất hơn một ngày đi bộ. Anh em không chỉ đi người không mà phải mang vác quân tư trang, vật liệu để làm nhà cho bà con; làm nhà xong bộ đội còn làm bàn thờ tổ tiên và treo ảnh Bác Hồ trong mỗi căn nhà. Vất vả lắm mới dựng được một ngôi nhà cho người La Hủ, nhưng có nhà vẫn rất khó khăn trong việc vận động bà con về sống lâu dài, yên ổn trong ngôi nhà mới đó. Bởi theo tập tục, dù nhà có to đẹp mấy, nếu trong nhà có người ốm, người chết là đồng bào bỏ đi vì cho rằng đã có “con ma, cái bệnh” nó đến ở rồi...

Chung tay với người La Hủ

Theo báo cáo của Viện Dân tộc học Việt Nam, người La Hủ cư trú chủ yếu ở các xã xa xôi của huyện Mường Tè (Lai Châu) như: Ka Lăng, Thu Lũm, Pa Ủ... Từ nhiều năm nay, người La Hủ (hay còn gọi là dân tộc Lá Vàng) sống trong tình trạng du cư với nhịp độ nhanh. Nền kinh tế sản xuất manh mún, mất cân đối, phụ thuộc rất nhiều vào tự nhiên. Hoạt động chăm sóc sức khỏe, sinh sản… dựa trên kinh nghiệm dân gian và những tín ngưỡng thần linh. Người La Hủ  sống ở nơi vùng sâu, vùng xa, giao thông chia cắt, điều kiện tiếp xúc với tiến bộ xã hội là rất khó khăn… Đồng bào La Hủ cũng nằm trong số 9 dân tộc thiểu số có nguy cơ suy giảm đang được Nhà nước đặc biệt quan tâm giúp đỡ.

Bà Lò Phù Mé, Phó chủ tịch UBND huyện Mường Tè, nói: “Người La Hủ lạc hậu và khó khăn từ lâu lắm rồi, giờ được Nhà nước và bộ đội biên phòng quan tâm, cuộc sống đang dần đổi thay. Điều quan trọng là cần tăng cường giáo dục, thay đổi nhận thức cho người La Hủ vì họ lạc hậu nên chưa có điều kiện tiếp thu tiến bộ xã hội".

Theo bà Lò Phù Mé thì mặc dù bộ đội biên phòng đã giúp đỡ đồng bào La Hủ cũng như các dân tộc thiểu số khác rất nhiều, nhưng đó không phải là nhiệm vụ chính của bộ đội biên phòng. Chính vì thế, cần hơn nữa sự chung tay giúp đỡ của xã hội, các bộ, ngành, cơ quan, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm và cả lực lượng đoàn viên, sinh viên tình nguyện tăng cường lên tuyên truyền vận động, giúp đỡ để người La Hủ sớm tiến bộ, hòa nhập với cộng đồng.

   Bài và ảnh: Trường Giang