Đã lâu tôi mới có dịp đến thăm Xí nghiệp Liên hợp Sông Thu, bên bờ sông Hàn của thành phố Đà Nẵng thơ mộng. Đổi thay nhiều quá, từ một tổ hợp nhỏ bé, nay XNLH Sông Thu đã phát triển thành một trong những đơn vị đóng tàu tiên tiến của nước ta.

Niềm vui bên những con tàu mới

Đại tá Phạm Hồng Nam, Chính ủy Xí nghiệp liên hợp (XNLH) Sông Thu dẫn tôi xuống khu vực đóng tàu, giới thiệu hai con tàu đang đậu ven bờ sông Hàn: “Cả hai tàu là do chúng tôi đóng, một là tàu đa năng ứng phó sự cố tràn dầu MPV 5212 của Trung tâm Quốc gia ứng phó sự cố tràn dầu miền Trung và tàu cao tốc cung ứng thuyền viên FCS 5009 để xuất khẩu. Anh thử đoán xem tàu nào là tàu nội, tàu nào là tàu ngoại?”. Nhìn hai con tàu đều to đẹp như nhau tôi lắc đầu không thể đoán được.

Công nhân XNLH Sông Thu chào xuân.

Rất đông công nhân đang hối hả làm việc trên tàu MPV 5212, gấp rút hoàn thiện con tàu để bàn giao cho Trung tâm Quốc gia ứng phó sự cố tràn dầu miền Trung. Anh Lê Tất Hoàn, thợ sửa chữa máy bậc 6/7 cho biết, con tàu vừa đi chạy thử về, mọi thông số kỹ thuật đều bảo đảm. Anh Pi-tơ, chuyên gia giám sát người Hà Lan thì khen: “Tuyệt vời, các bạn Việt Nam đóng tàu tuyệt vời”. Chị Nguyễn Thị Kim Oanh, thống kê phân xưởng vỏ, nét mặt vui tươi khoe: “Năm nay xí nghiệp chúng em làm ăn phát đạt, ngoài tiền thưởng Tết 3 triệu đồng, chúng em còn được nhận thêm tháng lương thứ 13”. Còn Thiếu tá chuyên nghiệp Nguyễn Xăng, Quản đốc phân xưởng vỏ thì tâm sự: “Tôi đã gắn bó với XNLH Sông Thu gần 30 năm. Những năm gần đây Xí nghiệp ngày một phát triển, nhờ thế cuộc sống chúng tôi ngày một khá lên. Tết năm nay tôi sẽ đưa gia đình về quê ăn Tết, giúp bố mẹ sửa lại căn nhà”.

Năng động sáng tạo, đổi mới công nghệ

Năm 2009, tổng doanh thu XNLH Sông Thu đạt 815,52 tỉ đồng, trong đó doanh thu quốc phòng đạt 417,8 tỉ đồng chiếm 51,2% tổng doanh thu. Trong năm XNLH đã bàn giao tàu kéo cứu hộ biển DST 4612 cho Cục cảnh sát biển Việt Nam, xuất khẩu tàu cao tốc cung ứng thuyền viên FCS 5009, sửa chữa 22 tàu quốc phòng, 33 tàu kinh tế… So với năm 2004, thì tổng doanh thu tăng 16 lần.

Điều gì đã làm nên sự phát triển kỳ diệu ấy. Thượng tá Nguyễn Tư Bửu, Phó tổng giám đốc công nghệ của Xí nghiệp nói nhiều về vai trò năng động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của Đại tá Hà Sơn Hải, Tổng giám đốc Xí nghiệp. Tổng giám đốc là hạt nhân đoàn kết, phát huy trí tuệ tập thể, định hướng chiến lược đúng đắn. Đó là việc hợp tác chuyển giao công nghệ với tập đoàn đóng tàu Damen của Hà Lan từ năm 2004. Việc hợp tác này đã giúp XNLH Sông Thu đổi mới công nghệ, tiếp thu những kỹ thuật đóng tàu tiên tiến của thế giới, liên tục cho ra đời những loại tàu chuyên dụng như tàu ứng phó sự cố tràn dầu, cứu hộ, cứu nạn cung cấp cho Quân chủng Hải quân và lực lượng cảnh sát biển, hoặc tàu đầu kéo xuất khẩu sang thị trường nhiều nước. 

Tổng giám đốc cùng với đội ngũ kỹ thuật của Xí nghiệp như Thượng tá Nguyễn Tư Bửu, Thượng tá Dương Quốc Việt, Thượng úy Lê Hồng Duy… đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học công nghệ và môi trường cấp Nhà nước, Bộ Quốc phòng. Đề tài “Nghiên cứu thiết kế công nghệ đóng tàu kéo-cứu nạn, cứu hộ 3500CV trong mọi điều kiện thời tiết” đã ứng dụng đóng 2 con tàu ký hiệu DST 4612 với chất lượng tốt. Đề tài đã đạt giải 3 của “Giải thưởng sáng tạo KHCN Việt Nam”. Đề tài “Thiết kế chế tạo máy ép thủy lực 600 tấn để uốn thép tấm theo 3 chiều đóng tàu” đã được hội đồng Bộ Quốc phòng nghiệm thu, đánh giá cao. Đề tài “Nghiên cứu thiết kế và công nghệ để chế tạo trong nước sàn nâng kiểu Sycro-Lift phục vụ cho đóng tàu có lượng choán nước đến 5000 tấn cho an ninh, quốc phòng”chưa được nghiệm thu, nhưng đã ứng dụng rất hiệu quả trong xí nghiệp.

XNLH Sông Thu còn quan tâm đến đổi mới công nghệ sản xuất để giảm ô nhiễm môi trường về tiếng ồn, bụi, nước thải, cải tạo và bảo vệ môi trường đơn vị đóng quân luôn xanh, sạch, đẹp. Trước đây để làm sạch vỏ tàu, xí nghiệp sử dụng phương pháp phun cát rất bụi và ồn, nay sử dụng hệ thống phun bi và phun nước áp lực cao để tẩy gỉ vỏ tàu giải quyết được tiếng ồn, giảm bụi. Nước thải bẩn được đưa qua hệ thống xử lý bảo đảm không ô nhiễm rồi mới thải ra môi trường tự nhiên. Trong các nhà xưởng được trang bị các máy quét bụi… Chính vì thế mà năm 2009, XNLH Sông Thu được bằng chứng nhận “Cúp vàng vì sự nghiệp bảo vệ môi trường EPA 2009”.

Chia tay Đà Nẵng, tôi nhớ mãi nụ cười rạng ngời của Tổng giám đốc Hà Sơn Hải với lời khẳng định: “Mùa xuân này là mùa xuân hội nhập của XNLH Sông Thu, sẽ có nhiều con tàu to, hiện đại xuất đi các nước trên thế giới”.

Bài và ảnh: Đoàn Hoài Trung