Vẫn còn nhiều bất đồng, nhưng trong ngày cuối cùng tại hội nghị thượng đỉnh ở La-ki-la (I-ta-li-a), các nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tìm được tiếng nói chung trong giải quyết một số vấn đề nóng trên thế giới như khủng hoảng kinh tế, ô nhiễm môi trường, tình trạng đói nghèo... Tuy nhiên để xứng đáng với vai trò và vị thế của mình, các nước cần “làm” nhiều hơn “hứa” để đóng góp xứng đáng trong giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Nguyên thủ các quốc gia thuộc nhóm G-14. Ảnh: Xinhua

14 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G-14), gồm 8 nước G-8 (Anh, Ca-na-đa, Đức, I-ta-li-a, Mỹ, Nga, Nhật Bản, Pháp), 5 nước G-5 (Ấn Độ, Bra-xin, Mê-hi-cô, Nam Phi, Trung Quốc) và Ai Cập, đã thông qua "Nghị trình toàn cầu" với nội dung chính là đối phó với khủng hoảng kinh tế, giúp đỡ các nước nghèo và nối lại Vòng đàm phán Đô-ha về tự do thương mại.

Theo các nhà lãnh đạo G-14, để thực thi tốt các nội dung trên, chủ nghĩa bảo hộ phải được bác bỏ hoàn toàn, đồng thời các nước trong G-14 cần phối hợp hành động nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại toàn cầu vào năm 2010. Để cụ thể hóa các cam kết trên, các nhà lãnh đạo khẳng định sẽ duy trì và thúc đẩy các thị trường mở, bác bỏ mọi biện pháp bảo hộ trong thương mại và đầu tư. Lãnh đạo G-14 cũng cam kết tìm kiếm một cơ chế cân bằng cho vòng đàm phán Đô-ha vào năm 2010. Theo tuyên bố này, những biện pháp trên phải được đưa ra trước khi diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển và các nền kinh tế mới nổi (G-20) vào tháng 9 tới ở thành phố Pít-xbớc (Mỹ).

Về vấn đề biến đổi khí hậu, các nhà lãnh đạo 14 nền kinh tế lớn nhất thế giới đã thừa nhận lời cảnh báo của các nhà khoa học và cam kết tăng đầu tư cho lĩnh vực nghiên cứu và phát triển các công nghệ thải ít khí đi-ô-xít các-bon (CO₂) gây ô nhiễm môi trường và dự định tăng gấp đôi khoản đầu tư này tới năm 2015. Tuy nhiên, chi tiết của kế hoạch này sẽ được thảo luận  tại hội nghị ở Cô-pen-ha-ghen (Đan Mạch) vào tháng 12 tới. Theo các nhà phân tích, việc chưa đạt được sự đồng thuận về cắt giảm khí thải trong hội nghị lần này cũng là sự chia rẽ cần được giải quyết ngay trong năm nay để thế giới cùng đi tới một hiệp ước chung toàn cầu về hạn chế lượng khí thải gây ô nhiễm môi trường.

Các vấn đề châu Phi, cuộc chiến chống đói nghèo và an ninh lương thực cũng là những chủ đề nóng bỏng thu hút sự quan tâm của lãnh đạo 28 nước và 8 tổ chức quốc tế. Trong ngày làm việc cuối cùng của Hội nghị La-ki-la, các nước G-8 và 19 nước đối tác đã nhất trí chi ít nhất 20 tỉ USD để thúc đẩy nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực ở các nước đang phát triển, đồng thời cho biết sẽ tôn trọng các cam kết viện trợ trước đây. Tuy nhiên, lãnh đạo khối các nước đang phát triển và các tổ chức quốc tế lớn mong muốn các nền kinh tế lớn nhất thế giới phải làm nhiều hơn nữa để giúp các nước nghèo thu hẹp khoảng cách phát triển.

Đánh giá về hội nghị lần này, Thủ tướng I-ta-li-a X.Béc-lu-xcô-ni, chủ nhân các hội nghị tại La-ki-la, bày tỏ hài lòng về những kết quả đạt được. Tuy nhiên, ông và các lãnh đạo khác cũng thừa nhận cơ chế G-8 có thể không còn phù hợp với thế giới hiện nay. Giới quan sát cho rằng, với thực lực hiện nay, G-8 đã trở nên nhỏ bé trước các vấn đề quốc tế, chính vì vậy nhiều lời hứa của G-8 không đi đôi với việc làm. Để có thể biến các ý tưởng tốt đẹp của các lãnh đạo thành hiện thực, tất yếu G-8 phải trở thành một “G” nào đó có thực lực hơn để kịp thời giải quyết các vấn đề quốc tế đã và đang nảy sinh.

NGUYỄN HÒA