Tôi sinh ra được 2 năm thì miền Nam hoàn toàn giải phóng. Tất nhiên, tôi cũng chẳng biết chiến tranh là gì, có chăng là chỉ biết qua sách báo, phim ảnh và những nhân chứng sống kể lại. Trong những câu chuyện về chiến tranh tôi luôn thấy hiển hiện lên hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ. Và, từ đây tôi đã hiểu được phần nào về tình đồng chí, đồng đội keo sơn gắn bó của họ. Thế nhưng phải tới năm thứ 17 trong quân ngũ tôi mới có thể hiểu hết “cái nghĩa, cái tình” ấy của người lính sau một chuyến đi công tác Tổng quyết toán ngân sách từ Nam ra Bắc vào giữa tháng 3-2009.

Mới đặt chân đến Hà Nội được một ngày thì tôi nhận được tin mẹ vợ (ở TP Hồ Chí Minh) đột ngột qua đời. Theo kế hoạch thì chưa đến lượt đơn vị tôi được cấp trên thông qua. Mang băn khoăn này báo cáo với đồng chí Trưởng ban Tài chính của đơn vị và anh đã trực tiếp báo cáo cấp trên... Vậy là đơn vị chúng tôi được ưu tiên làm việc trước để tôi kịp về chịu tang mẹ vợ. Đồng chí Đại tá Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Tài chính, Binh chủng Đặc công - nơi tôi công tác động viên: “Bây giờ là thời bình, không phải thời chiến nên em cứ yên tâm vào Nam lo công việc gia đình. Mẹ vợ cũng như mẹ đẻ, em nhớ phải lo chu đáo nhé!”. Vỗ vai tôi, đồng chí Thượng tá Nguyễn Việt Khánh (Phó trưởng phòng Tài chính) gửi lời chia buồn tới gia đình và nhờ tôi mua giùm hương hoa phúng viếng. Tất cả anh chị em cùng Phòng Tài chính và các đơn vị bạn cùng về công tác với đơn vị tôi biết tin cũng đều gặp tôi chia buồn và gửi hương hoa phúng viếng. Tôi thực sự cảm động và chỉ biết thay mặt gia đình cảm ơn các thủ trưởng cùng đồng nghiệp.
Trở vào Nam, tôi càng xúc động hơn khi được bố vợ và gia đình cho biết, đơn vị tôi hôm trước đã vượt qua gần 100km để đến phúng viếng, chia buồn cùng gia đình. Ông tổ trưởng dân phố hồ hởi kể cho tôi nghe: “Hôm qua có một xe chở đầy bộ đội đến phúng viếng. Ai cũng mang mặc quân phục chỉnh tề, trang nghiêm thắp nhang vĩnh biệt bà cụ”. Rồi ông gật gù: “Bà cụ có phước thật đó. Anh đi vắng mà đơn vị vẫn quan tâm chu đáo, nhiệt tình quá trời!”. Không chỉ có thế, trên đường vào Nam, tôi còn được “bà xã” điện cho hay: “Chị Hóa làm cùng cơ quan với tôi có điện thoại hỏi xem vợ chồng mình có thiếu thốn tiền bạc gì không để anh chị ấy mang lên cho mượn”.

Mấy ngày đó tôi luôn nhận được điện thoại và tin nhắn chia buồn của đồng đội cùng đơn vị-những người mà do nhiệm vụ không thể đến phúng viếng bà cụ được. Tôi cứ thầm nghĩ, mình chỉ là một nhân viên bình thường của đơn vị, vậy mà khi gia đình “có việc” vẫn được tất cả anh em, đồng đội, từ thủ trưởng cấp trên đến đồng nghiệp cơ quan quan tâm chia sẻ thì thật là phấn khởi. Nhiều đêm nằm miên man suy nghĩ, cuối cùng tôi đã cắt nghĩa được điều ấy. Đó chính là tình đồng chí, đồng đội được “nuôi dưỡng” từ bao thế hệ Bộ đội Cụ Hồ. Đúng như nhà thơ Ngọc Bái đã viết: “Chuyện riêng đồng đội cùng nghe/ Bao nhiêu tâm sự vỗ về sang nhau/ Bài ca chiến trận dài lâu/ Đã thương áo lính bạc màu vẫn thương! (…)/ Tinh mơ cái thuở ban đầu/ Thương nhau áo lính bạc màu vì thương!”

Băng Phương