QĐND Online - Sáng 13-3 (tức 28 tháng Giêng năm Canh Dần), tại di tích lịch sử cấp quốc gia Đền Lê Thành Phương (thôn Mỹ Phú, xã An Hiệp, huyện Tuy An), Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Phú Yên long trọng tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm 123 năm ngày mất danh nhân Lê Thành Phương (1887-2009) và tổ chức nhiều họat động cho nhân dân vui hội đền Lê Thành Phương.

Đông đảo nhân dân trong vùng về dự lễ.

Danh nhân Lê Thành Phương sinh năm 1825 tại làng Mỹ Phú, tổng Xuân Vinh (nay là thôn Mỹ Phú, xã An Hiệp, huyện Tuy An), trong một gia đình có truyền thống nho học và giàu lòng yêu nước. Năm 1885, hưởng ứng chiếu Cần Vương của Vua Hàm Nghi, Lê Thành Phương cùng một số sĩ phu, văn thân yêu nước ở Phú Yên đứng lên tập hợp lực lượng nghĩa quân, dựng cờ khởi nghĩa chống thực dân Pháp xâm lược. Cuộc khởi nghĩa do Lê Thành Phương tổ chức, lãnh đạo là một bộ phận quan trọng của phong trào Cần Vương toàn quốc; có vị trí tiếp nối và châm ngòi cho phong trào Cần Vương ở các tỉnh phía nam kinh thành Huế. Cuộc khởi nghĩa thể hiện rõ ý thức độc lập tự chủ và bản lĩnh quật cường, anh dũng của nhân dân Phú Yên.

Khi bị sa vào tay giặc, Lê Thành Phương đã khẳng khái nói trước quân thù câu nói bất hủ: “Ninh thọ tử bất ninh thọ nhục” (Thà chịu chết chứ không sống nhục). Ngày 20-2-1887 (tức 28 tháng Giêng năm Đinh Hợi), quân thù ra lệnh xử tử Lê Thành Phương cùng một số nghĩa quân tại bến đò Cây Dừa (thuộc xã An Dân, huyện Tuy An ngày nay). Trước khi bị hành hình Lê Thành Phương đã ung dung ngâm bài thơ “Tuyệt bút”  để bày tỏ tấm lòng yêu nước tha thiết, nỗi uất hận, oán thù lũ giặc ngoại xâm và bọn tay sai bán nước. đồng thời gởi gắm niền tin vào hậu thế.

Đến với lễ hội Lê Thành Phương, ngay từ tờ mờ sáng, hàng nghìn người dân náo nức đổ về khu vực sân trước đền thờ để được đắm mình trong không khí lễ hội, trong những trò chơi dân gian của cha ông ta từ ngày xưa. Nhiều lễ hội dân gian được tổ chức tại lễ hội như bài chòi, cờ tướng, cờ người, kéo co, nhảy dây, nhảy thụng, bịt mắt bắt dê, kéo co... thu hút đông đảo người dân tham gia.

Lễ hội Lê Thành Phương đã góp phần nâng cao nhận thức lịch sử, truyền thống của cán bộ, quần chúng nhân dân trong tỉnh, cũng như ý thức trách nhiệm của toàn dân trong việc phát huy giá trị di tích lịch sử này.

Tin, ảnh: KIM CHI